Op 22 april zou er in Brussel, zoals overal in de wereld, een mars tot steun aan de Amerikaanse wetenschappers en tegen het rampzalige beleid inzake onderzoek in de USA, de Europese Unie en in België, plaats vinden. Spijtig genoeg gaat dit niet door.

De mars in Brussel werd overgenomen door de lobbies en raadgevers van de Europese Commissie. De demonstratie werd omgevormd tot een festival ter ere van het Europese wetenschapsbeleid. Zonder enige kritiek op de huidige situatie van de onderzoek.st.ers, komt een steun en deelname aan deze gebeurtenis neer op een goedkeuring van het beleid gevoerd door de Directie Research, de lidstaten en de Europese Commissie.

Dat beleid is verre van bevredigend. Het betekent minder geld voor openbaar onderzoek, toenemende concurrentie tussen wetenschappers. Steeds meer geld wordt van openbare instellingen overgeheveld naar onderzoek in de privésector ten voordele van de grote bedrijven, in naam van de zogenaamde kenniseconomie. Elke dag ervaren onderzoek.st.ers de gevolgen van deze korte termijn beslissingen: verzwakking van het fundamenteel onderzoek, een onzeker statuut van jonge onderzoek.st.ers en de niet benoemden in de academische wereld. Wetenschappelijk onderzoek moet de wereld begrijpelijk maken en de levensomstandigheden van de mensen verbeteren, en niet de weg te banen voor nieuwe superwinsten ten koste van de burgers, de onderzoek.st.ers en de ecosystemen op aarde.

De rapporten van het FWO maken dit duidelijk. Van de 23 doelstellingen voor 2009-2014, werden er slechts 3 gehaald en 12 werden zelfs niet aangevat, bij gebrek aan financiële middelen, die steeds maar kleiner worden. Een enkel voorbeeld: het aantal postdoc mandaten dat jaarlijks door het FWO wordt toegekend, daalt vanaf 2010, terwijl het aantal (goede) kandidaten vanaf 2009 explosief is gestegen, het aantal toegekende posten is gedaald van 40% tot 22%. Om de nieuwe doestellingen te halen, zijn naar schatting 55.700.000 € bijkomende financiële middelen nodig(een stijging met 37% van de subsidies door de gemeenschappen, de regio’s en het federale niveau).

Het opdrogen van deze financiële middelen, met als resultaat de vermarkting van onderzoek, het oligopolie van de uitgevers van wetenschappelijke tijdschriften (de 4 grootste privé uitgevers bezitten 40% van de markt van wetenschappelijke publicaties en dus van de gemeenschappelijke kennis),de precariteit van de onderzoek.st.ers, de schuldenlast van de studenten, … Over dit alles zegt het festival van 22 april geen woord. Van bij het begin en lang voor de steun door Belgische onderzoeksinstellingen, kreeg dit festival steun van de patronale lobbies rond de Commissie zoals Science/Business (dat wetenschap, zakenwereld en het politiek beleid wil samen brengen), van organen van de Commissie zoals het ESPO en van parlementairen van conservatieve en populistische partijen.

Technocratische denktanks zoals “I love evidence” (Sense Abour Science EU) steunen een wetenschap die business-based (of business oriented) is, in naam van een legitiem gevecht tegen obscurantisme dat hier wordt misbruikt. Want die business based science is alles behalve neutraal. Hun strategie is een manipulatie van de wetenschap voor politieke en economische objectieven. Zo rechtvaardigen zij GGO’s, pesticiden, schaliegas ontginning, kernenergie. Ook meer ideologisch gekleurde vakgebieden zoals de economie en de sociale wetenschappen ontsnappen hier niet aan. Hierover zal er op het festival van 22 april met geen woord worden gerept. Toch is het meer dan noodzakelijk te erkennen dat wetenschap niet altijd op een neutrale manier wordt gebruikt en dat we hiertegen onafhankelijk onderzoek moeten ondersteunen. Onafhankelijk van de grote bedrijven en van politieke druk, ten voordele van de gemeenschapsgoederen en de burgers.

Dat is de geest van de March for Science in de USA. Dit initiatief toont dat er bij wetenschappers een bewustzijn groeit, dat ze niet in hun ivoren toren willen blijven maar willen deelnemen aan het publiek debat in de maatschappij. Tegenover de administratie van Trump is het nodig om gehoord te worden. Die administratie wil bv wetenschappelijk onderzoek dat tegen klimaatontkenning of tegen milieuschadelijk bedrijven ingaat, monddood maken. In België heeft de ScienceMarchBE aan onderzoek.st.ers niet gevraagd mee te werken aan de actie, zij blijven doof voor de eisen die bij wetenschappers leven, hen werd het woord ontnomen ten voordele van leden van de Commissie en van het Europees Parlement. Deze laatste zullen door hun aanwezigheid hun image bij wetenschappers kunnen opkrikken. Dit is duidelijk in tegenspraak met de werkelijke doelstellingen van onze Amerikaanse collega’s.

“Klimaat en Sociale Rechtvaardigheid” wou op 22 april betogen zowel als steun voor de March for Science op die dag als voor de People’s March for Climate een week later. In die zin hebben we een oproep gepubliceerd in de pers, hij werd ondertekend door talrijke onderzoekers en activisten uit de sociale bewegingen en had ook weerklank op radio en TV. We hebben gepoogd samen te werken met ScienceMarchBE maar we moeten vandaag vaststellen dat er geen akkoord mogelijk is, hun werkwijze is duidelijk een manipulatie, vol verborgen politieke motivaties die in feite ten dienste staan van de Europese Commissie. Tegen de wereld van Trump en solidair met wetenschappers die de alarmklok luiden over essentiële vraagstukken voor ons leven op aarde, zoals de klimaatopwarming en het overleven van ecosystemen, roepen we op te mobiliseren voor 29 april, internationale dag van de People’s Climate March.

Dit is onze positieve boodschap: – herfinanciering van onafhankelijk openbaar onderzoek los van de grote bedrijven en hun lobbies, in de universiteiten en openbare onderzoeksinstellingen – weigering   van de manipulatie van wetenschap met politieke en economische bedoelingen – een beter statuut voor de meest precaire onderzoek.st.ers in België en in Europa – verminder de wurggreep op kennis vanwege de grote uitgevers van wetenschappelijke tijdschriften –schep ruimte voor ontmoetingen tussen onderzoek.st.ers en burgers en voor hun vragen inzake onderzoek.

Meer info op facebook